خیلی‌ها فکر می‌کنند توپ فوتسال فقط «یک توپ فوتبال کوچک‌تر» است. اگر با همین تصور توپ بخرید، به احتمال زیاد توپی می‌گیرید که در سالن اذیتتان می‌کند.
تفاوت اصلی این دو توپ در اندازه نیست — در جهش است.
مهم‌ترین تفاوت: توپ فوتسال عمداً کم‌جهش است
قانون شماره ۲ مقررات فوتسال فیفا یک آزمون مشخص دارد: توپ را از ارتفاع ۲ متر رها می‌کنند. توپ در اولین برگشت باید بین ۵۰ تا ۶۵ سانتی‌متر بالا بیاید. نه کمتر، نه بیشتر.
یک توپ فوتبال معمولی در همین آزمون معمولاً بیش از یک متر بالا می‌آید. دلیلش هم ساده است: توپ فوتبال برای چمن طراحی شده که بخشی از انرژی ضربه را می‌گیرد، ولی کف سالن هیچ چیزی را جذب نمی‌کند.
به همین خاطر در فارسی به توپ فوتسال «توپ تنبل» هم می‌گویند. این تنبلی عیب نیست؛ دقیقاً همان چیزی است که بازی را روی زمین نگه می‌دارد و کنترل را ممکن می‌کند.
جدول مقایسه
| ویژگی | توپ فوتسال | توپ فوتبال (سایز ۵) |
|---|---|---|
| محیط | ۶۲ تا ۶۴ سانتی‌متر | ۶۸ تا ۷۰ سانتی‌متر |
| وزن | ۴۰۰ تا ۴۴۰ گرم | ۴۱۰ تا ۴۵۰ گرم |
| فشار باد | ۰.۶ تا ۰.۹ اتمسفر | ۰.۶ تا ۱.۱ اتمسفر |
| جهش از ارتفاع ۲ متر | ۵۰ تا ۶۵ سانتی‌متر | معمولاً بیش از ۱ متر |
| زمین | پارکت، سالن سرپوشیده | چمن طبیعی یا مصنوعی |
چرا توپ فوتسال سنگین‌تر حس می‌شود؟
به جدول دقت کنید: وزن دو توپ تقریباً یکی است، ولی توپ فوتسال حدود ۶ سانتی‌متر محیط کمتری دارد. یعنی همان وزن در حجم کوچک‌تری فشرده شده.
نتیجه‌اش این است که توپ فوتسال در دست و زیر پا چگال‌تر حس می‌شود. همین چگالی بیشتر است که باعث می‌شود توپ بعد از پاس، سریع آرام بگیرد و از کنترل خارج نشود.
دام رایج: توپ فوتبال سایز ۴ ≠ توپ فوتسال
این بزرگ‌ترین اشتباهی است که موقع خرید پیش می‌آید. توپ فوتبال سایز ۴ (مخصوص رده سنی ۸ تا ۱۲ سال) محیطی حدود ۶۳ تا ۶۶ سانتی‌متر دارد که به توپ فوتسال نزدیک است — ولی:
- وزنش ۳۵۰ تا ۳۹۰ گرم است، یعنی حدود ۵۰ تا ۹۰ گرم سبک‌تر از توپ فوتسال
- کم‌جهش نیست و روی پارکت مثل توپ فوتبال می‌پرد
پس اگر فروشنده‌ای گفت «سایز ۴ است، همان فوتسال است»، حرفش دقیق نیست. سایز ۴ بودن شرط لازم است، نه کافی.
چطور در ۱۰ ثانیه تشخیص بدهید
توپ را باد کنید تا در محدوده‌ی مجاز باشد، بعد از ارتفاع تقریباً دو متر (بالای سر یک آدم قدبلند) رهایش کنید:
- تا حدود زانو یا کمی بالاتر برگشت؟ توپ فوتسال است.
- تا کمر یا بالاتر پرید؟ توپ فوتسال نیست.
این آزمون همان چیزی است که داوران فوتسال قبل از مسابقه انجام می‌دهند، فقط بدون متر.
کدام را بخرم؟
اگر بازی‌تان در سالن سرپوشیده و روی پارکت است، توپ فوتسال بگیرید — بدون استثنا. اگر روی چمن یا زمین خاکی بازی می‌کنید، توپ فوتبال سایز ۵. برای زمین‌های آسفالت و بتنی هم توپ فوتبال با رویه‌ی مقاوم‌تر منطقی‌تر است، چون توپ فوتسال روی سطح زبر خیلی زود ساییده می‌شود.
اگر می‌خواهید بدانید کیفیت ساخت توپ چطور روی دوامش اثر می‌گذارد، راهنمای دوخت‌دست، ماشینی و بدون درز را بخوانید. برای انتخاب سایز درست هم راهنمای سایز توپ فوتبال بر اساس سن کمکتان می‌کند.
منبع اعداد این مطلب: قانون ۲ مقررات فوتسال فیفا (FIFA Futsal Laws of the Game 2025/26) و قانون ۲ مقررات فوتبال (IFAB Laws of the Game — Law 2).
انتخاب از مدل‌های موجود فروشگاه
مشخصات و میزان جهش مدل‌ها را در دسته توپ فوتسال مقایسه کنید. مدل زیر نیمه‌تنبل و سایز ۴ است؛ این ویژگی را هنگام انتخاب با نوع تمرین یا مسابقه خود تطبیق دهید.